“De Libris Geschiedenis Prijs 2011 is op 21 oktober uitgereikt aan Jaap Scholten voor zijn boek Kameraad Baron.

Scholten ontving de prijs uit handen van juryvoorzitter Agnes Jongerius tijdens de Nacht van de Geschiedenis in de Amsterdamse Stadsschouwburg.

De jury noemt het boek een bijzonder, hartstochtelijk en belangrijk werk. Aan de Libris Geschiedenis Prijs is een bedrag van 20.000 euro verbonden.”

NRC-redacteur Bernard Hulsman schreef eerder in NRC Handelsblad over de vijf genomineerde boeken en noemde Kameraad Baron “de enige vreemde nominatie” voor de Libris Geschiedenis Prijs 2011, “omdat het geen geschiedenisboek is”:

“Het is voor een groot deel een verslag van de reizen die schrijver-journalist Jaap Scholten en zijn Hongaarse vrouw Ilona in de 22 jaar na de val van de Roemeense dictator Ceausescu maakten door Transsylvanië en Roemenië. De reisverhalen, opgetekend in een curieuze mengeling van dorre zinnen en al te grote woorden – Ceausescu’s paleis in Boekarest getuigt bijvoorbeeld van een ‘megalomane smaak zonder weerga’ –, worden afgewisseld met verslagen van gesprekken met adellijke Hongaren in Transsylvanië. Vooral over het verlies van hun kastelen en landgoederen na de communistische machtsovername eind jaren veertig weiden die uit.

Kameraad Baron gaat gebukt onder gedweep met ‘deftige’ Hongaarse families. Onveranderlijk zijn de adellijke zegslieden ‘verfijnd en bescheiden’, ‘goedlachs’ of hebben ze een ‘krachtig gezicht’. Ceausescu daarentegen leek op een augurk. En dat kwam, zo voegt Scholten hier aan toe, door zijn ‘nederige afkomst’. Zo feodaal is het wereldbeeld waarvan Scholten keer op keer getuigt, dat je tijdens het lezen van Kameraad Baron steeds meer sympathie krijgt voor de Roemeense communisten en ten slotte wilt schrijven: ‘Nederigen aller landen, verenigt u!’”

Jaap Frederik Scholten (Enschede, 26 juli 1963) is een Nederlands schrijver van proza met autobiografische inslag. Zijn romans hebben mannelijke ik-personen die hechten aan vrijheid en avontuur, en worstelen met de tradities van hun rijke, adellijke families.

Jaap Scholten debuteerde in 1990 met de verhalenbundel Bavianehaar & chipolatapudding. In 1995 volgde zijn eerste roman, Tachtig, in 2000 gevolgd door Morgenster, over de treinkaping van 1977. In 2002 verscheen hiervan een Duitse vertaling, Morgenstern, nadat in 1998 al Scholtens eerste roman was vertaald met de titel Achtzig. In 2008 verscheen zijn derde roman, De wet van Spengler. Verder schreef hij artikelen en werkte mee aan televisieproducties.

Enkele jaren geleden vestigde Scholten zich met zijn gezin in Boedapest, Hongarije. Over het leven daar schreef hij een serie artikelen in NRC Handelsblad, die gebundeld werden in Heer en meester (2008). Deze bundel werd in 2009 in het Hongaars vertaald met als titel Jó itt nekem!? In 2010 verscheen Kameraad Baron, een deels op eigen onderzoek gebaseerd verslag van de ondergang van de Hongaars-stammige adel in het sedert 1920 tot Roemenië behorende Transsylvanië. Het boek werd bekroond met de Libris Geschiedenis Prijs 2011. Daarnaast publiceert Scholten reisverhalen in de serie De avonturen van Jaap Scholten, die verschijnt bij uitgeverij Contact.

In november-december 2010 presenteerde hij het televisieprogramma Oostwaarts, waarin hij op zoek ging naar de allengs vergeten werelden van het oude Oost-Europa. (Uitzendingen niet meer online te zien)

Bron: Wikipedia

Ceauçescu komt als een van de laatste Oost-Europese leiders ten val eind 1989. Hij lijkt verbijsterd te zijn als er opeens tegen hem gescandeerd wordt tijdens een strak georganiseerde grote open lucht toespraak. ‘Terwijl het protest aanzwelt valt zijn mond open. Het is het ultieme beeld van de dictator die door de mand valt.’ Elena - zijn vrouw - helpt hem vallen.

Uit: Tzum